18
Tok ri Pablo xc'oje' pa Corinto
1 Y jari' tok ri Pablo xuya' can ri tinamit Atenas, y xbe ri pa tinamit rubini'an Corinto.* 1 Co. 1:2; 2 Co. 1:1, 23. 2 Chiri' c'o c'a jun achin israelita rubini'an Aquila, y rija' alaxinek ri pa ruvach'ulef Ponto. Rija' rachibilan ri Priscila† Ro. 16:3. ri rixjayil, xa c'a xe'apon c'a ri pa Corinto, e elenek c'a pe pan Italia, ri xec'oje-vi. Xe'el c'a pe ri pa ruvach'ulef ri', roma ri Claudio ri k'atoy-tzij chiri' xubij c'a chi ri vinek israelitas que'el-el ri pa tinamit Roma. Y ri Pablo xapon c'a chiquitz'etic. 3 Y roma ri xa can junan c'a ri quisamaj che oxi', ri Pablo xc'oje' c'a ka quiq'uin. Che oxi' e banoy c'a jay riq'uin tziek, y junan xesamej.‡ Hch. 20:34; 1 Co. 4:12; 1 Ts. 2:9. 4 Jac'a ri pa tak k'ij richin uxlanen, ri Pablo nibe c'a chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios,§ Hch. 13:14. nuk'alajirisaj c'a ri Jesús chiquivech ri vinek israelitas y ri man e israelitas ta. Can nutej c'a ruk'ij quiq'uin, richin nik'ax ta chiquivech.
5 Y tok ri Silas y ri Timoteo* Hch. 17:14. e tzolijinek chic pe ri pa Macedonia y ec'o chic riq'uin ri Pablo pa Corinto, jari' tok ri Pablo más xujech-ri' chutzijoxic† Job 32:18. ri ruch'abel ri Dios. Y can man nrevaj ta vi juba' richin nuk'alajirisaj chique ri israelitas ri ec'o chiri', chi ri Jesús can ja vi ri' ri Cristo. 6 Pero ri israelitas ri' can man nika' ta c'a chiquivech ri nubij ri Pablo, y q'uiy c'a itzel tak tzij ri yequibila'.‡ 1 P. 4:4. Romari' ri Pablo xutotaj (xuquiraj) ri rutziak,§ Neh. 5:13. richin queri' tiquinabej chi man utz ta ri xquiben.* Mt. 10:14; Lc. 9:5; Hch. 13:51. Y xubij c'a chuka' chique: Ja rix c'o imac vi xquixbeka' pa ruc'ayeval.† 2 S. 1:16; Ez. 3:18; 18:13; 33:4, 9. Yin xinel yan c'a chuvech, roma can xinya' ri rutzijol chive. Y re vacami yixinya' c'a can, richin yibe quiq'uin ri vinek ri xa man e israelitas ta,‡ Hch. 28:28. xcha' can chique.
7 Y can jari' xel c'a pe ri Pablo ri chiri' chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios, y xbe chirachoch ri jun achin rubini'an Justo. Ri achin ri' can yo'ol c'a ruk'ij ri Dios, y ri rachoch, can riq'uin c'a apo ri jay ri richin molojri'il c'o-vi. 8 Y jun chic achin rubini'an Crispo,§ 1 Co. 1:14. jun achin ri can principal vi ri chiri' chupan ri jay ri richin molojri'il, xunimaj c'a ri Ajaf Jesucristo e rachibilan ri e aj pa rachoch. Y ec'o c'a chuka' ch'aka' chic vinek aj chiri' pa Corinto, xeniman ri Jesucristo tok xcac'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y can xeban c'a chuka' bautizar. 9 Y ri Ajaf xch'on c'a riq'uin ri Pablo pa jun chak'a', xuc'ut c'a ri' chuvech pa jun achi'el achic', y xubij c'a chire: Man c'a taxibij-avi'* Hch. 23:11; 27:23, 24. y man tatanaba' rubixic ri nuch'abel chique ri vinek. 10 Y yin c'a ri xquichajin avichin vave', can man jun ri xtac'ulvachij ta† Is. 41:10; Jer. 1:8, 19; Mt. 28:20; Ro. 8:31. pa quik'a' ri vinek. Roma re vave' pa tinamit Corinto e q'uiy vinek ri can e vichin chic yin, roma can xquinquinimaj, xcha' ri Ajaf.
11 Romari' jun juna' riq'uin nic'aj ri xc'oje-ka ri Pablo ri chiri' pa Corinto, rija' can nuc'ut-vi c'a ri ruch'abel ri Dios.
12 Y chupan ri tiempo ri', jac'a ri jun achin rubini'an Galión ri k'atoy-tzij‡ Hch. 13:7. ri chiri' pa ruvach'ulef rubini'an Acaya,§ Hch. 18:27; 19:21. ri acuchi c'o-vi ri Corinto. Y ja tiempo ri' tok ri israelitas xquimol-qui' richin xeyacatej chirij ri Pablo. Xbequichapa-pe, xquic'uaj pa k'atbel-tzij,* Mt. 10:18. 13 y xbequibij c'a chire ri Galión: Re jun achin re' nuben c'a chique ri vinek chi tiquiya' ruk'ij ri Dios, pero xa man achi'el ta rubanic ri nubij ri ley† Hch. 18:15. richin ri Moisés.
14 Y tok ri Pablo xrajo' xch'on-apo, xa jac'a ri Galión ri xch'on-pe nabey, y xubij c'a chique ri israelitas ri': Man chic c'a jun tibij-pe chuve. Roma xa ta camic o jun ta chic ruvech ch'a'oj rubanon‡ Hch. 23:29; 25:11, 19. can re achin re', utz ta chi nibij-pe chuve. Pero xa man que ta ri'. 15 Roma re rumac re achin re' xa chivech ka rix.§ Mt. 27:4, 24. Xa chirij tijonic, ri i-ley y ri bi'aj Jesús. Yin man ninvajo' ta c'a ninben ruchojmil re'. Xa tichojmirisaj-ka chivech rix, xcha'.
16 Y xerelesaj-pe chiri' pa k'atbel-tzij.* Ro. 13:3, 4. 17 Can jac'ari' tok ri vinek xquichop ri Sóstenes† 1 Co. 1:1. chuvech ri Galión ri k'atoy-tzij, y xquich'ey. Re Sóstenes c'a re' jun principal ri chiri' chupan ri jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Pero ri Galión can xuben chi man xutz'et ta ri xbanatej.
Ri Pablo xtzolin pan Antioquía y chiri' xel-vi-pe richin chi xbe chic jun bey chubanic rusamaj ri Dios
18 Y ri Pablo q'uiy c'a k'ij ri xc'oje' na ka ri chiri' quiq'uin ri kach'alal pa Corinto, pero tok c'o c'a chi xbe, c'o chi xeruya' can. Y tok ch'ovinek chic can chique ri kach'alal, rija' xbe richin neruchapa-pe jun barco richin nibe c'a pa ruvach'ulef rubini'an Siria. Y e rachibilan c'a el ri Priscila y ri Aquila. Y ri Pablo c'o ri rusujun chire ri Dios. Romari' tok xe'apon pa Cencrea,‡ Ro. 16:1. ri tinamit ri c'o chi ye'oc-el pa barco, ri Pablo xujuc'-el ri rusmal tak ruvi',§ Nm. 6:18; Hch. 21:24. richin retal chi rija' xuq'uis yan pa ruvi' ri rusujun chire ri Dios chi nuben. 19 Y tok xek'ax juc'an-ya', xe'apon c'a ri pa tinamit rubini'an Éfeso. Ri Pablo xeruya' can ri Priscila y ri Aquila, y rija' xbe pa jun jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Junan c'a niquich'ob rij ri ruch'abel ri Jesucristo, quiq'uin ri ruvinak e israelitas. 20 Y ri israelitas ri' xquibij c'a chire chi tic'oje-ka juba' quiq'uin ri chiri' pan Éfeso, pero rija' man xrajo' ta. 21 Xa xubij c'a can chique chi can nic'atzin chi c'o pa Jerusalem* Hch. 19:21. ri k'ij richin ri nimak'ij ri petenek.† Dt. 16:1. Pero xquitzolin chic pe jun bey iviq'uin, vi queri' nrajo' ri Dios,‡ Mt. 26:39; Ro. 1:10; 15:32; 1 Co. 4:19; Stg. 4:15. xcha'.
Y tok ch'ovinek chic c'a can chique conojel, xuya' c'a can ri tinamit Éfeso y xoc chic el pa barco.
22 Tok xbeka' can ri pa Cesarea,§ Hch. 8:40. can choj c'a xbe ri pa Jerusalem. Y tok e ruk'ejelon chic can (e ruk'ijalon chic can) ri kach'alal ri niquimol-qui' pa rubi' ri Dios ri chiri', rija' xbe c'a pan Antioquía.* Hch. 11:26. 23 Y xc'oje' na c'a el juba' ri chiri' pan Antioquía. C'ari' xtzolin chic jun bey chucukubaxic quic'u'x† Is. 35:4. ri kach'alal ri ec'o pa tak tinamit ri ec'o pa ruvach'ulef Galacia‡ Ga. 1:2. y ri ec'o chuka' pa ruvach'ulef Frigia.
Ri Apolos nutzijoj ri ruch'abel ri Dios pan Éfeso
24 Y ri chiri' pa tinamit Éfeso ri tiempo ri', xapon c'a jun achin israelita rubini'an Apolos,§ 1 Co. 1:12; Tit. 3:13. jun achin aj pa tinamit Alejandría. Y can jebel c'a retaman ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel can, y jebel chuka' retaman nich'on chiquivech ri vinek, romari' jebel rubixic nuben chire. 25 Y can jebel vi rutijoxic banon chupan ri ruch'abel ri Ajaf Jesús. Y can riq'uin c'a ronojel ránima nutzijoj ri ruch'abel ri Ajaf* Ro. 12:11. chique ri vinek. Can jebel vi yerutijoj. Xa jac'a rija' xaxe ri bautismo richin ri Juan ri Bautista† Hch. 19:3. ri retaman. 26 Y can man nuxibij ta c'a ri' nutzijoj chiquivech ri vinek ri pa jay ri can nitzijox-vi ri ruch'abel ri Dios. Y ri Priscila y ri Aquila‡ Hch. 18:2, 18. xcac'axaj c'a. Y rije' pa ruyonil c'a xech'on riq'uin, y xquiya' más rubeyal chuvech, chirij ri ruch'abel ri Dios. 27 Y can rurayibel vi c'a rija' chi nibe pa ruvach'ulef rubini'an Acaya.§ Hch. 18:12. Romari' tok ri kach'alal ri ec'o pan Éfeso xquibij c'a chire chi utz ri nuch'ob, y xquiben chuka' el jun vuj richin nuya' chique ri can e nimanela' vi richin ri Jesús ri ec'o pan Acaya. Ri vuj ri' nubij c'a chi tiquic'ulu' ri Apolos.* 1 Co. 3:6. Y tok ri Apolos xapon, can janíla xucukuba' quic'u'x ri nimanela' ri ec'o chiri', ri can xsamej yan ri rutzil ri Dios ri pa tak cánima richin quiniman y e colotajinek chic. 28 Y ri Apolos can chiquivech c'a conojel tok xuk'alajirisaj chi ri israelitas ri man quiniman ta ri Jesucristo, man ja ta ri ye'ajin chubanic. Y ri israelitas ri' man jun c'a niquibij, roma ri Apolos can nrucusaj c'a ri ruch'abel ri Dios ri e tz'ibatel can, richin nubij chi ri Jesús can jari' ri Cristo.† Hch. 9:22.

*18:1 1 Co. 1:2; 2 Co. 1:1, 23.

†18:2 Ro. 16:3.

‡18:3 Hch. 20:34; 1 Co. 4:12; 1 Ts. 2:9.

§18:4 Hch. 13:14.

*18:5 Hch. 17:14.

†18:5 Job 32:18.

‡18:6 1 P. 4:4.

§18:6 Neh. 5:13.

*18:6 Mt. 10:14; Lc. 9:5; Hch. 13:51.

†18:6 2 S. 1:16; Ez. 3:18; 18:13; 33:4, 9.

‡18:6 Hch. 28:28.

§18:8 1 Co. 1:14.

*18:9 Hch. 23:11; 27:23, 24.

†18:10 Is. 41:10; Jer. 1:8, 19; Mt. 28:20; Ro. 8:31.

‡18:12 Hch. 13:7.

§18:12 Hch. 18:27; 19:21.

*18:12 Mt. 10:18.

†18:13 Hch. 18:15.

‡18:14 Hch. 23:29; 25:11, 19.

§18:15 Mt. 27:4, 24.

*18:16 Ro. 13:3, 4.

†18:17 1 Co. 1:1.

‡18:18 Ro. 16:1.

§18:18 Nm. 6:18; Hch. 21:24.

*18:21 Hch. 19:21.

†18:21 Dt. 16:1.

‡18:21 Mt. 26:39; Ro. 1:10; 15:32; 1 Co. 4:19; Stg. 4:15.

§18:22 Hch. 8:40.

*18:22 Hch. 11:26.

†18:23 Is. 35:4.

‡18:23 Ga. 1:2.

§18:24 1 Co. 1:12; Tit. 3:13.

*18:25 Ro. 12:11.

†18:25 Hch. 19:3.

‡18:26 Hch. 18:2, 18.

§18:27 Hch. 18:12.

*18:27 1 Co. 3:6.

†18:28 Hch. 9:22.