13
Dengizdin qiⱪⱪan diwǝ
1 Andin, dengizdin on münggüzlük, yǝttǝ baxliⱪ bir diwining qiⱪiwatⱪanliⱪini kɵrdüm. Uning ⱨǝrbir münggüzidǝ birdin taj bar idi, ⱨǝrbir bexida kupurluⱪ namliri yeziⱪliⱪ idi.□ «dengizdin on münggüzlük, yǝttǝ baxliⱪ bir diwining qiⱪiwatⱪanliⱪini kɵrdüm» — Adǝm’atimiz Hudaning obrazida bolƣandǝk (keyin gunaⱨ ⱪilƣaqⱪa bu obraz buzulƣan, ǝlwǝttǝ), andin Mǝsiⱨ Ɵzi Hudaning mukǝmmǝl obrazi, xundaⱪla yǝr yüzidiki wǝkili bolƣandǝk, bu «diwǝ» 12-babta kɵrüngǝn Xǝytanning toptoƣra (yǝttǝ baxliⱪ on münggüzlük) obrazidur. Yǝnǝ bir ⱪiziⱪ ix xuki, u kɵrünüxtǝ Mǝsiⱨgǝ ohxax «ɵlümdin tirilgǝn» bolidu (3-ayǝt). Xuning bilǝn bizdǝ ⱪilqǝ guman yoⱪki, bu diwǝ Xǝytanning yǝr yüzidiki wǝkili, yǝni Mǝsiⱨning rǝⱪibi bolƣan adǝm — dǝjjalning ɵzini kɵrsitidu.  ■ Dan. 7:20; Wǝⱨ. 17:3. 2 Mǝn kɵrgǝn bu diwǝ yilpizƣa ohxaytti, putliri eyiⱪning putliriƣa, aƣzi bolsa xirning aƣziƣa ohxaytti. Əjdiⱨa uningƣa ɵz ⱪudriti, tǝhti wǝ zor ⱨoⱪuⱪini bǝrdi.□ «munasiwǝtlik ayǝtlǝr» — «Dan.» 7:1-8. 3 Diwining baxliridin biri ǝjǝllik yarilanƣandǝk turatti. Lekin, bu ǝjǝllik yara saⱪayƣanidi. Pütkül dunya diwigǝ ⱨǝyranuⱨǝs bolup uningƣa ǝgǝxti. 4 Əjdiⱨa diwigǝ sǝltǝnǝtlik ⱨoⱪuⱪ bǝrgǝqkǝ ular ǝjdiⱨaƣa qoⱪunuxti. Ular yǝnǝ diwigimu qoⱪunup: — Diwining tǝngdixi barmu? Uning bilǝn kimmu elixalisun? — dedi.■ Wǝⱨ. 18:18.
5 Diwigǝ tǝkǝbburluⱪ wǝ kupurluⱪ ⱪilidiƣan eƣiz berildi; uningƣa ⱪiriⱪ ikki ay ix kɵrüxkǝ ⱨoⱪuⱪ berildi.■ Wǝⱨ. 11:2. 6 U Hudaƣa kupurluⱪ ⱪilƣili — Uning namiƣa wǝ Uning dǝrgaⱨiƣa, xundaⱪla ǝrxni makan ⱪilƣanlarƣa kupurluⱪ ⱪilƣili aƣzini aqti.□ «...Uning namiƣa wǝ Uning dǝrgaⱨiƣa... kupurluⱪ ⱪilƣili...» — yaki «... Uning namiƣa wǝ Uning turalƣu qediriƣa... kupurluⱪ ⱪilƣili...». «Uning dǝrgaⱨi» yaki ǝrxtiki turalƣusi yaki yǝr yüzidiki ibadǝthanisini kɵrsǝtkǝn bolsa kerǝk. 7 Uning muⱪǝddǝs bǝndilǝrgǝ ⱪarxi jǝng ⱪilip, ularning üstidin ƣalib kelixigǝ yol ⱪoyuldi; ⱨǝr ⱪǝbilǝ, ⱨǝr millǝt, ⱨǝr hil tilda sɵzlixidiƣan ǝllǝrgǝ ⱨɵkümranliⱪ ⱪilix ⱨoⱪuⱪi uningƣa berildi.■ Dan. 7:21; Wǝⱨ. 11:7. 8 Yǝr yüzidikilǝrning ⱨǝmmisi — alǝm apiridǝ bolƣandin buyan boƣuzlinip bolƣan Ⱪozining ⱨayatliⱪ dǝptirigǝ nami yezilmiƣanlar bolsa, uningƣa sǝjdǝ ⱪilidu.□ «alǝm apiridǝ bolƣandin buyan boƣuzlinip bolƣan Ⱪozining ⱨayatliⱪ dǝptirigǝ nami yezilmiƣanlar bolsa» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «alǝm apiridǝ bolƣandin buyan, boƣuzlanƣan Ⱪozining ⱨayatliⱪ dǝptirigǝ nami yezilmiƣanlar bolsa,...»  ■ Mis. 32:33; Fil. 4:3; Wǝⱨ. 3:5; 17:8; 20:12; 21:27.
9 Ⱪuliⱪi barlar, buni anglisun!
 
10 ««Tutⱪun bolidu» dǝp bekitilgǝnlǝr qoⱪum tutⱪun bolidu, «ⱪiliqlinidu» dǝp bekitilgǝnlǝr qoⱪum ⱪiliqlinip ɵlidu».
 
Muⱪǝddǝs bǝndilirining sǝwri-taⱪiti wǝ etiⱪadi mana xu ixlarda mǝlum bolidu.□ ««ⱪiliqlinidu» dǝp bekitilgǝnlǝr qoⱪum ⱪiliqlinip ɵlidu» — baxⱪa bir kɵqürmidǝ: «Kim ⱪiliqlap ɵltürsǝ, ⱪiliqlinip ɵltürülüxi muⱪǝrrǝr» degǝn sɵzlǝr tepilidu. Bu sɵz Rǝbbimizning «Mat.» 26:52dǝ degǝn sɵzlirigǝ mas kelidu.  ■ Yar. 9:6; Mat. 26:52; Wǝⱨ. 14:12.
 
Yǝrdin qiⱪⱪan diwǝ
11 Mǝn yǝrdin qiⱪiwatⱪan yǝnǝ bir diwini kɵrdüm. Uning ⱪoziningkidǝk kiqik ikki münggüzi bar idi, lekin awazi ǝjdiⱨaningkidǝk qiⱪatti. ■ Wǝⱨ. 11:7. 12 U awwalⱪi diwigǝ wakalitǝn uning pütün ⱨoⱪuⱪini yürgüzüp, yǝr yüzini wǝ uningda turuwatⱪanlarni ǝjǝllik yarisi saⱪayƣan awwalⱪi diwigǝ qoⱪunduridu. ■ Wǝⱨ. 19:20. 13 U zor mɵjizilik alamǝtlǝrni kɵrsitǝtti, ⱨǝtta kixilǝrning kɵz aldida asmandin yǝr yüzigǝ ot yaƣduratti. ■ 2Tes. 2:9; Wǝⱨ. 16:14. 14 U awwalⱪi diwigǝ wakalitǝn kɵrsitixkǝ ⱨoⱪuⱪlandurulƣan alamǝtlǝr bilǝn yǝr yüzidǝ turuwatⱪanlarni azdurup, ularƣa «ⱪiliq bilǝn yarilanƣan, lekin tirik ⱪalƣan» degǝn awwalⱪi diwigǝ atap bir but-ⱨǝykǝl yasap tiklǝxni tapilidi. ■ Ⱪan. 13:2; Mat. 24:24; Wǝⱨ. 16:14; 19:20. 15 Diwining but-ⱨǝykiligǝ nǝpǝs kirgüzüp, uningƣa uni sɵzliyǝlǝydiƣan ⱪilix wǝ uningƣa qoⱪunmiƣanlarning ⱨǝmmisini ɵltürgüzüx ⱪudriti berildi. ■ Wǝⱨ. 19:20. 16 U tɵwǝn wǝ katta, bay wǝ kǝmbǝƣǝl, ⱨɵr wǝ ⱪullarning ⱨǝmmisini ong ⱪoli yaki pexanisigǝ tamƣa basturuxⱪa mǝjburlidi. 17 U yǝnǝ bu tamƣa, yǝni diwining nami yaki uning namidiki rǝⱪǝm besilƣanlardin baxⱪa ⱨeqkim bir nǝrsǝ setiwalalmaydu yaki satalmaydu, dǝp bekitti.■ Wǝⱨ. 14:11.
18 Mana bu yǝrdǝ ⱨekmǝt bar. Əⱪil-parasiti barliki kixilǝr diwining rǝⱪimini ⱨesablap baⱪsun; qünki bu rǝⱪǝm bir adǝmning rǝⱪimi bolidu. Uning rǝⱪimi 666dur.□ «bu rǝⱪǝm bir adǝmning rǝⱪimi bolidu» — yaki «bu rǝⱪǝm insanning rǝⱪimi bolidu». «Əⱪil-parasiti barliki kixilǝr diwining rǝⱪimini ⱨesablap baⱪsun... uning rǝⱪimi 666dur» — «diwining rǝⱪimini ⱨesablax» murǝkkǝp ix ǝmǝs. Biz «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ xu kona zamanlardiki ⱨesablax tüzümini jǝdwǝldǝ kɵrsitimiz. Bu babdiki baxⱪa bǝzi muⱨim ixlar toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ tohtilimiz.  ■ Wǝⱨ. 17:9.
 
 

□13:1 «dengizdin on münggüzlük, yǝttǝ baxliⱪ bir diwining qiⱪiwatⱪanliⱪini kɵrdüm» — Adǝm’atimiz Hudaning obrazida bolƣandǝk (keyin gunaⱨ ⱪilƣaqⱪa bu obraz buzulƣan, ǝlwǝttǝ), andin Mǝsiⱨ Ɵzi Hudaning mukǝmmǝl obrazi, xundaⱪla yǝr yüzidiki wǝkili bolƣandǝk, bu «diwǝ» 12-babta kɵrüngǝn Xǝytanning toptoƣra (yǝttǝ baxliⱪ on münggüzlük) obrazidur. Yǝnǝ bir ⱪiziⱪ ix xuki, u kɵrünüxtǝ Mǝsiⱨgǝ ohxax «ɵlümdin tirilgǝn» bolidu (3-ayǝt). Xuning bilǝn bizdǝ ⱪilqǝ guman yoⱪki, bu diwǝ Xǝytanning yǝr yüzidiki wǝkili, yǝni Mǝsiⱨning rǝⱪibi bolƣan adǝm — dǝjjalning ɵzini kɵrsitidu.

■13:1 Dan. 7:20; Wǝⱨ. 17:3.

□13:2 «munasiwǝtlik ayǝtlǝr» — «Dan.» 7:1-8.

■13:4 Wǝⱨ. 18:18.

■13:5 Wǝⱨ. 11:2.

□13:6 «...Uning namiƣa wǝ Uning dǝrgaⱨiƣa... kupurluⱪ ⱪilƣili...» — yaki «... Uning namiƣa wǝ Uning turalƣu qediriƣa... kupurluⱪ ⱪilƣili...». «Uning dǝrgaⱨi» yaki ǝrxtiki turalƣusi yaki yǝr yüzidiki ibadǝthanisini kɵrsǝtkǝn bolsa kerǝk.

■13:7 Dan. 7:21; Wǝⱨ. 11:7.

□13:8 «alǝm apiridǝ bolƣandin buyan boƣuzlinip bolƣan Ⱪozining ⱨayatliⱪ dǝptirigǝ nami yezilmiƣanlar bolsa» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «alǝm apiridǝ bolƣandin buyan, boƣuzlanƣan Ⱪozining ⱨayatliⱪ dǝptirigǝ nami yezilmiƣanlar bolsa,...»

■13:8 Mis. 32:33; Fil. 4:3; Wǝⱨ. 3:5; 17:8; 20:12; 21:27.

□13:10 ««ⱪiliqlinidu» dǝp bekitilgǝnlǝr qoⱪum ⱪiliqlinip ɵlidu» — baxⱪa bir kɵqürmidǝ: «Kim ⱪiliqlap ɵltürsǝ, ⱪiliqlinip ɵltürülüxi muⱪǝrrǝr» degǝn sɵzlǝr tepilidu. Bu sɵz Rǝbbimizning «Mat.» 26:52dǝ degǝn sɵzlirigǝ mas kelidu.

■13:10 Yar. 9:6; Mat. 26:52; Wǝⱨ. 14:12.

■13:11 Wǝⱨ. 11:7.

■13:12 Wǝⱨ. 19:20.

■13:13 2Tes. 2:9; Wǝⱨ. 16:14.

■13:14 Ⱪan. 13:2; Mat. 24:24; Wǝⱨ. 16:14; 19:20.

■13:15 Wǝⱨ. 19:20.

■13:17 Wǝⱨ. 14:11.

□13:18 «bu rǝⱪǝm bir adǝmning rǝⱪimi bolidu» — yaki «bu rǝⱪǝm insanning rǝⱪimi bolidu». «Əⱪil-parasiti barliki kixilǝr diwining rǝⱪimini ⱨesablap baⱪsun... uning rǝⱪimi 666dur» — «diwining rǝⱪimini ⱨesablax» murǝkkǝp ix ǝmǝs. Biz «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ xu kona zamanlardiki ⱨesablax tüzümini jǝdwǝldǝ kɵrsitimiz. Bu babdiki baxⱪa bǝzi muⱨim ixlar toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ tohtilimiz.

■13:18 Wǝⱨ. 17:9.