1 Kɵngüldiki niyǝtlǝr insanƣa tǝwǝdur;

Biraⱪ tilning jawabi Pǝrwǝrdigarning ilkididur.■

2 Insan ɵzining ⱨǝmmǝ ⱪilƣan ixini pak dǝp bilǝr;

Lekin ⱪǝlbdiki niyǝtlǝrni Pǝrwǝrdigar taraziƣa selip tartip kɵrǝr.□ ■

3 Niyǝt ⱪilƣan ixliringni Pǝrwǝrdigarƣa tapxurƣin,

Xundaⱪ ⱪilƣanda pilanliring pixip qiⱪar.■

4 Pǝrwǝrdigar barliⱪ mǝwjudiyǝtning ⱨǝrbirini mǝlum mǝⱪsǝt bilǝn apiridǝ ⱪilƣan;

Ⱨǝtta yamanlarnimu balayi’apǝt küni üqün yaratⱪandur.■

5 Tǝkǝbburluⱪⱪa tolƣan kɵngüllǝrning ⱨǝrbiri Pǝrwǝrdigarƣa yirginqliktur;

Ⱪol tutuxup birlǝxsimu, jazasiz ⱪalmas.□ ■

6 Muⱨǝbbǝt-xǝpⱪǝt wǝ ⱨǝⱪiⱪǝt bilǝn gunaⱨlar kafarǝt ⱪilinip yepilar;

Pǝrwǝrdigardin ǝyminix adǝmlǝrni yamanliⱪtin haliy ⱪilar.□

7 Adǝmning ixliri Pǝrwǝrdigarni hursǝn ⱪilsa,

U ⱨǝtta düxmǝnlirinimu uning bilǝn inaⱪlaxturar.

8 Ⱨalal alƣan az,

Ⱨaram alƣan kɵptin ǝwzǝldur.■

9 Insan kɵnglidǝ ɵz yolini tohtitar;

Əmma ⱪǝdǝmlirini toƣrilaydiƣan Pǝrwǝrdigardur.

10 Ⱨǝtta padixaⱨning lǝwlirigǝ ⱪaritip ǝpsun oⱪulsimu,

Uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝs.□

11 Adil taraza-mizanlar Pǝrwǝrdigarƣa hastur;

Taraza taxlirining ⱨǝmmisini U yasiƣandur.■

12 Padixaⱨ rǝzillik ⱪilsa yirginqliktur,

Qünki tǝht ⱨǝⱪⱪaniyǝt bilǝnla mǝⱨkǝm turar.

13 Ⱨǝⱪⱪaniy sɵzligǝn lǝwlǝr padixaⱨlarning hursǝnlikidur;

Ular durus sɵzligüqilǝrni yahxi kɵrǝr.

14 Padixaⱨning ⱪǝⱨri goya ɵlümning ǝlqisidur;

Biraⱪ dana kixi uning ƣǝzipini tinqlandurar.■

15 Padixaⱨning qirayining nuri kixigǝ jan kirgüzǝr;

Uning xǝpⱪiti waⱪtida yaƣⱪan «keyinki yamƣur»dur.□ ■

16 Danaliⱪ elix altun elixtin nǝⱪǝdǝr ǝwzǝldur;

Yorutuluxni tallax kümüxni tallaxtin xunqǝ üstündur!■

17 Durus adǝmning egiz kɵtürülgǝn yoli yamanliⱪtin ayrilixtur;

Ɵz yoliƣa eⱨtiyat ⱪilƣan kixi jenini saⱪlap ⱪalar.

18 Mǝƣrurluⱪ ⱨalak boluxtin awwal kelǝr,

Tǝkǝbburluⱪ yiⱪilixtin awwal kelǝr.■

19 Kǝmtǝr bolup miskinlǝr bilǝn bardi-kǝldidǝ bolux,

Tǝkǝbburlar bilǝn ⱨaram mal bɵlüxkǝndin ǝwzǝldur.

20 Kimki ixni pǝm-parasǝt bilǝn ⱪilsa payda tapar;

Pǝrwǝrdigarƣa tayanƣan bolsa, bǝht-saadǝt kɵrǝr.□ ■

21 Kɵngli dana kixi sǝgǝk atilar;

Yeⱪimliⱪ sɵzlǝr adǝmlǝrning bilimini axurar.

22 Pǝm-parasǝt ɵzigǝ igǝ bolƣanlarƣa ⱨayatliⱪning buliⱪidur;

Əⱪilsizlǝrgǝ tǝlim bǝrmǝkning ɵzi ǝⱪilsizliktur.■

23 Aⱪilanǝ kixining ⱪǝlbi aƣzidin ǝⱪil qiⱪirar;

Uning lǝwzigǝ bilimni ziyadǝ ⱪilar.

24 Yeⱪimliⱪ sɵzlǝr goya ⱨǝsǝldur;

Kɵngüllǝrni hux ⱪilip tǝngǝ dawadur.

25 Adǝm balisiƣa toƣridǝk kɵrünidiƣan bir yol bar,

Lekin aⱪiwiti ⱨalakǝtkǝ baridiƣan yollardur.■

26 Ixligüqining ixtiyi uni ixⱪa salar;

Uning ⱪarni uningƣa ⱨǝydǝkqilik ⱪilar.□

27 Muttǝⱨǝm kixi yaman gǝpni kolap yürǝr;

Uning lǝwliri lawuldap turƣan otⱪa ohxar.□ ■

28 Əgri adǝm jedǝl-majira tuƣdurƣuqidur;

Ƣǝywǝtqi yeⱪin dostlarni ayriwetǝr.■

29 Zorawan kixi yeⱪin adimini azdurar;

Uni yaman yolƣa baxlap kirǝr.□

30 Kɵzini yumuwalƣan kixi yaman niyǝtni oylar;

Lewini qixligǝn kixi yamanliⱪⱪa tǝyyardur.□ ■

31 Ⱨǝⱪⱪaniyǝt yolida aⱪarƣan qaq,

Adǝmning xɵⱨrǝt tajidur.□

32 Asan aqqiⱪlimaydiƣan kixi palwandin ǝwzǝldur;

Ɵzini tutuwalƣan xǝⱨǝr alƣandinmu üstündur.□

33 Qǝk etǝkkǝ taxlanƣini bilǝn,

Lekin nǝtijisi pütünlǝy Pǝrwǝrdigardindur.

■16:1 Pǝnd. 16:1; 19:21; 20:24; Yǝr. 10:23

□16:2 «ⱪǝlbdiki niyǝtlǝr» — ibraniy tilida «(adǝmlǝrning) roⱨliri» deyilidu.

■16:2 Pǝnd. 21:2

■16:3 Zǝb. 37:5; 55:22; Mat. 6:25; Luⱪa 12:22; 1Pet. 5:7

■16:4 Ayup 21:30

□16:5 «ⱪol tutuxup birlǝxsimu,...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «xubⱨisizki,...».

■16:5 Pǝnd. 6:17; 8:13; 11:21

□16:6 «...gunaⱨlar kafarǝt ⱪilinip yepilar» — Tǝwrat dǝwridǝ, gunaⱨlar ⱪurbanliⱪlar arⱪiliⱪ «yepilip kǝqürüm ⱪilindi» (yǝni, «kafarǝt ⱪilindi»). Injil dǝwrigǝ kǝlgǝndila, gunaⱨlar «elip taxlandi» (mǝsilǝn, «Yuⱨ.» 1:29).

■16:8 Zǝb. 37:16; Pǝnd. 15:16

□16:10 «Ⱨǝtta padixaⱨning lǝwlirigǝ ⱪaritip ǝpsun oⱪulsimu, uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝs» — yǝnǝ ikki hil tǝrjimisi bar: (1) «Padixaⱨning lǝwliridǝ Pǝrwǝrdigarning wǝⱨiyi bolsa, uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝs»; (2) «Padixaⱨning lǝwliri wǝⱨiygǝ ⱪarap sɵzlǝydu; uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝsliki kerǝk».

■16:11 Law. 19:36; Ⱪan. 25:13-16; Pǝnd. 11:1; 20:10, 23

■16:14 Pǝnd. 19:12; 20:2

□16:15 «Uning (padixaⱨning) xǝpⱪiti waⱪtida yaƣⱪan «keyinki yamƣur»dur» — ibraniy tilida: «Uning (padixaⱨning) xǝpⱪiti «keyinki yamƣurlar»ni ǝpkǝlgǝn buluttur». «Keyinki yamƣurlar» Israilda 3-ayda yeƣip, ǝtiyazliⱪ ziraǝtlǝrni pixuruxtǝk ⱨalⱪiliⱪ rolni oynaydu. Xunga ⱨǝrbir deⱨⱪan «keyinki yamƣur»ƣa tǝxnadur, ular uni bǝk ⱪǝdirlǝydu.

■16:15 Pǝnd. 19:12

■16:16 Ayup 28:15; Zǝb. 19:10; 119:72; Pǝnd. 3:14,15; 8:11,19

■16:18 Pǝnd. 11:2; 17:19

□16:20 «Kimki ixni pǝm-parasǝt bilǝn ⱪilsa payda tapar» — yaki «nǝsiⱨǝt sɵzigǝ kɵngül ⱪoyƣan payda tapar».

■16:20 Zǝb. 2:12; 34:8-9; 125:1; Yǝx. 30:18; Yǝr. 17:7

■16:22 Pǝnd. 13:14

■16:25 Pǝnd. 14:12

□16:26 «Uning ⱪarni uningƣa ⱨǝydǝkqilik ⱪilar» — ibraniy tilida «Uning aƣzi uningƣa ⱨǝydǝkqilik ⱪilar».

□16:27 «Muttǝⱨǝm kixi» — ibraniy tilida «Belialning oƣli» deyilidu. «Belial»ning mǝnisi «ǝrzimǝs» degǝnlik bolup, bǝlkim Iblisni kɵrsitidu.

■16:27 Pǝnd. 12:18

■16:28 Pǝnd. 15:18; 26:21; 29:22

□16:29 «Uni yaman yolƣa baxlap kirǝr» — ibraniy tilida «Uni yahxi ǝmǝs bir yolƣa baxlap kirǝr».

□16:30 «Kɵzini yumuwalƣan kixi» — yaki «kɵz ⱪisⱪuqi kixi», «kɵzini qimildatⱪuqi adǝm».

■16:30 Pǝnd. 6:13,14

□16:31 «Ⱨǝⱪⱪaniyǝt yolida aⱪarƣan qaq, adǝmning xɵⱨrǝt tajidur» — ayǝtning baxⱪa birhil tǝrjimisi: «Aⱪ qaq bolsa adǝmning xɵⱨrǝt tajidur; u ⱨǝⱪⱪaniyǝt yolida pǝyda bolidu».

□16:32 «Ɵzini tutuwalƣan» — ibraniy tilida: «Ɵz roⱨini idarǝ ⱪilidiƣan» degǝn sɵzlǝr bilǝn ipadilinidu.