11
1 Yalƣan taraza Pǝrwǝrdigarƣa yirginqliktur;
Adil jing texi Uni hursǝn ⱪilar.■ Law. 19:36; Ⱪan. 25:13; Pǝnd. 16:11; 20:10,23
2 Tǝkǝbburluⱪ bilǝn birgǝ xǝrmǝndiqilik ǝgixip kelǝr;
Lekin danaliⱪ kiqik peillarƣa ⱨǝmraⱨ bolar.■ Pǝnd. 15:33; 16:18; 18:12
3 Toƣrilarning sǝmimiyliki ɵzini yetǝklǝr;
Lekin kazzaplarning ǝgriliki ɵzini wǝyran ⱪilar.■ Pǝnd. 13:6
4 Hudaning ƣǝzǝp künidǝ mal-dunyaning paydisi bolmas;
Lekin ⱨǝⱪⱪaniyǝt adǝmni ɵlümdin ⱪutⱪuzar.■ Pǝnd. 10:2; Əz. 7:19; Zǝf. 1:18
5 Kamil adǝmning ⱨǝⱪⱪaniyliⱪi ɵzini tüz yolƣa baxlar;
Yaman adǝm ɵz yamanliⱪidin yiⱪilar.
6 Durus adǝmlǝrning ⱨǝⱪⱪaniyliⱪi ɵzlirini ⱪutⱪuzar;
Lekin kazzaplar ɵz ⱨiylǝ-nǝyringidin tutular.
7 Rǝzil adǝm ɵlsǝ, uning ümidi yoⱪⱪa qiⱪar;
Gunaⱨkarning ümidi ahiri ⱪuruⱪ ⱪalar.□ «Gunaⱨkarning ümidi...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi, «Küqlüklǝrning ümidi...».
8 Ⱨǝⱪⱪaniy adǝm ⱪiyinqiliⱪtin haliy ⱪilinar;
Rǝzil adǝm uning orniƣa tutular.■ Zǝb. 34:19; Pǝnd. 21:18
9 Munapiⱪlar ɵz aƣzi bilǝn yeⱪinini buzar;
Lekin ⱨǝⱪⱪaniylar bilimi bilǝn ⱪutⱪuzular.
10 Ⱨǝⱪⱪaniy adǝm ronaⱪ tapsa, xǝⱨǝr hux bolar;
Rǝzil adǝm ⱨalak bolsa, hǝlⱪ tǝntǝnǝ ⱪilar.
11 Toƣrilarning bǝrikǝt tilǝxliri bilǝn xǝⱨǝr güllinǝr;
Lekin rǝzillǝrning tili bilǝn wǝyran bolar.
12 Ɵz yeⱪinini sɵkidiƣan kixi — ǝⱪilsizdur;
Əmma yorutulƣan adǝm aƣzini yiƣar.
13 Gǝp toxuƣuqi mǝhpiyǝtlǝrni axkarilar;
Sadiⱪ adǝm amanǝtkǝ hiyanǝt ⱪilmas.
14 Yolyoruⱪ kǝm bolsa, ǝl-yurt yiⱪilar;
Uluƣ bir mǝsliⱨǝtqi bolsa, ǝl nijat tapar.□ «Yolyoruⱪ kǝm bolsa...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi, «Kɵp mǝsliⱨǝtqilǝr bolsa,...». «...nijat tapar» — yaki «....bihǝtǝr turar».  ■ 1Pad. 12:1-20
15 Yatⱪa borun bolƣan kixi ziyan tartmay ⱪalmas;
Ⱪol berixip kepil boluxni yaman kɵrgǝn kixining ⱪuliⱪi tinq bolar.□ «Yatⱪa borun bolƣan kixi ziyan tartmay ⱪalmas» — 6:1 wǝ izaⱨatni kɵrüng.
16 Xapaǝtlik ayal izzǝt-ⱨɵrmǝtni ⱪoldin bǝrmǝs;
Zorawanlar bayliⱪni ⱪoldin bǝrmǝs.
17 Rǝⱨimdil ɵz-ɵzigǝ bǝht yaritar;
Rǝⱨimsiz ɵz tenini aƣritar.
18 Yaman adǝmlǝrning alƣan ix ⱨǝⱪⱪi ularni aldar, bǝrikǝtsiz bolar;
Əmma ⱨǝⱪⱪaniyǝt teriƣuqi adǝm ǝmǝliy in’am alar.□ «Yaman adǝmlǝrning alƣan ix ⱨǝⱪⱪi ularni aldar, bǝrikǝtsiz bolar» — ibraniy tilida «yaman adǝmning ix ⱨǝⱪⱪi yalƣan bolar».
19 Ⱨǝⱪⱪaniyǝt adǝmgǝ ⱨayatliⱪ tapⱪuzar;
Yamanliⱪni kɵzlǝp yüridiƣan kixi ɵlümgǝ yüz tutar.
20 Niyiti buzuⱪ kixi Pǝrwǝrdigarƣa yirginqliktur;
Əmma yoli diyanǝtlik kixilǝr uning hursǝnlikidur.
21 Ⱪol tutuxup birlǝxsimu, yamanlar jazaƣa tartilmay ⱪalmas;
Lekin ⱨǝⱪⱪaniylarning nǝsli nijat tapar.□ «Ⱪol tutuxup birlǝxsimu,...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: — «xübⱨisizki,...».  ■ Pǝnd. 16:5
22 Qirayliⱪ ǝmma tetiⱪsiz hotun,
Qoxⱪining tumxuⱪiƣa altun ⱨalⱪa salƣandǝktur.
23 Ⱨǝⱪⱪaniylarning arzusi pǝⱪǝt yahxi mewǝ elip kelǝr;
Yamanlarning kütkini ƣǝzǝp-nǝprǝttur.
24 Biraw mǝrdlǝrqǝ tarⱪatsimu, güllinǝr;
Yǝnǝ biraw berixkǝ tegixlikini ayisimu, pǝⱪǝt namratlixar.
25 Mǝrd adǝm ǝtlinǝr;
Baxⱪilarni suƣarƣuqi ɵzimu suƣirilar.■ Zǝb. 112:9; 2Kor. 9:9
26 Axliⱪni satmay besiwalƣan kixi ǝlning lǝnitigǝ uqraydu;
Lekin axliⱪni setip bǝrgüqigǝ bǝrikǝt tilinǝr.
27 Yahxiliⱪni izdǝp intilgǝn adǝm xapaǝt tapar;
Yamanliⱪni izdigǝn adǝm ɵzi yamanliⱪ kɵrǝr.■ Zǝb. 7:16; 9:15,16; 10:2; 57:6
28 Ɵz mal-duniyasiƣa tayanƣuqi yiⱪilar;
Ⱨǝⱪⱪaniy kixi yopurmaⱪtǝk kɵkirǝr.■ Zǝb. 1:3, 4; 92:12-14
29 Ɵz ɵyigǝ azarqiliⱪ salƣan kixi xamalƣa miras bolar;
Əⱪilsiz adǝm aⱪilanining ⱪuli bolup ⱪalar.
30 Ⱨǝⱪⱪaniyning beridiƣan mewisi «ⱨayatliⱪ dǝrihi»dur;
Dana kixi kɵngüllǝrni ⱨayatliⱪⱪa mayil ⱪilar.□ «ⱨayatliⱪ dǝrihi» — muxu yǝrdǝ «ⱨayatliⱪ dǝrihi» degǝnlik, «Erǝn baƣqisi»diki Adǝm’atimiz wǝ Ⱨawa’animizning bǝⱨrimǝn boluxiƣa tǝyyarlanƣan dǝrǝhni kɵrsitidu (3:18-ayǝtni kɵrüng). «... ⱨayatliⱪⱪa mayil ⱪilar» — ǝyni tekisttǝ «ⱨayatliⱪ» degǝn sɵz yoⱪ. Lekin ⱨǝⱪⱪaniyliⱪ yolida Hudaning mɵmin bǝndiliri adǝmlǝrning kɵnglini ɵzi üqün almaydu, bǝlki ularni Hudaning yoliƣa jǝlp ⱪilidu; xunga toluⱪ mǝnisi: «Kim dana bolsa kixilǝrning kɵnglini nijat yoliƣa baxlaydu» dǝp ⱪaraymiz. Muxu ayǝtni «Luⱪa» 5:10 bilǝn selixturƣili bolidu.
31 Ⱪaranglar, ⱨǝⱪⱪaniy adǝm bu dunyada sǝwǝnliki üqün bǝdǝl tɵligǝn yǝrdǝ,
Rǝzillǝr bilǝn gunaⱨkarlarning aⱪiwiti ⱪandaⱪ bolar?□ «Ⱪaranglar, ⱨǝⱪⱪaniy adǝm ...bǝdǝl tɵligǝn yǝrdǝ, rǝzillǝr bilǝn gunaⱨkarlarning aⱪiwiti ⱪandaⱪ bolar?» — bu ayǝt Injil, «1Pet.» 4:18dǝ nǝⱪil kǝltürülidu.  ■ 1Pet. 4:17,18
 
 

■11:1 Law. 19:36; Ⱪan. 25:13; Pǝnd. 16:11; 20:10,23

■11:2 Pǝnd. 15:33; 16:18; 18:12

■11:3 Pǝnd. 13:6

■11:4 Pǝnd. 10:2; Əz. 7:19; Zǝf. 1:18

□11:7 «Gunaⱨkarning ümidi...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi, «Küqlüklǝrning ümidi...».

■11:8 Zǝb. 34:19; Pǝnd. 21:18

□11:14 «Yolyoruⱪ kǝm bolsa...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi, «Kɵp mǝsliⱨǝtqilǝr bolsa,...». «...nijat tapar» — yaki «....bihǝtǝr turar».

■11:14 1Pad. 12:1-20

□11:15 «Yatⱪa borun bolƣan kixi ziyan tartmay ⱪalmas» — 6:1 wǝ izaⱨatni kɵrüng.

□11:18 «Yaman adǝmlǝrning alƣan ix ⱨǝⱪⱪi ularni aldar, bǝrikǝtsiz bolar» — ibraniy tilida «yaman adǝmning ix ⱨǝⱪⱪi yalƣan bolar».

□11:21 «Ⱪol tutuxup birlǝxsimu,...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: — «xübⱨisizki,...».

■11:21 Pǝnd. 16:5

■11:25 Zǝb. 112:9; 2Kor. 9:9

■11:27 Zǝb. 7:16; 9:15,16; 10:2; 57:6

■11:28 Zǝb. 1:3, 4; 92:12-14

□11:30 «ⱨayatliⱪ dǝrihi» — muxu yǝrdǝ «ⱨayatliⱪ dǝrihi» degǝnlik, «Erǝn baƣqisi»diki Adǝm’atimiz wǝ Ⱨawa’animizning bǝⱨrimǝn boluxiƣa tǝyyarlanƣan dǝrǝhni kɵrsitidu (3:18-ayǝtni kɵrüng). «... ⱨayatliⱪⱪa mayil ⱪilar» — ǝyni tekisttǝ «ⱨayatliⱪ» degǝn sɵz yoⱪ. Lekin ⱨǝⱪⱪaniyliⱪ yolida Hudaning mɵmin bǝndiliri adǝmlǝrning kɵnglini ɵzi üqün almaydu, bǝlki ularni Hudaning yoliƣa jǝlp ⱪilidu; xunga toluⱪ mǝnisi: «Kim dana bolsa kixilǝrning kɵnglini nijat yoliƣa baxlaydu» dǝp ⱪaraymiz. Muxu ayǝtni «Luⱪa» 5:10 bilǝn selixturƣili bolidu.

□11:31 «Ⱪaranglar, ⱨǝⱪⱪaniy adǝm ...bǝdǝl tɵligǝn yǝrdǝ, rǝzillǝr bilǝn gunaⱨkarlarning aⱪiwiti ⱪandaⱪ bolar?» — bu ayǝt Injil, «1Pet.» 4:18dǝ nǝⱪil kǝltürülidu.

■11:31 1Pet. 4:17,18