29
1 Ⱪayta-ⱪayta ǝyiblinip turup yǝnǝ boyni ⱪattiⱪliⱪ ⱪilƣan kixi,
Tuyuⱪsizdin dawaliƣusiz yanjilar.
2 Ⱨǝⱪⱪaniylar güllǝnsǝ, puⱪraliri xadlinar,
Ⱪǝbiⱨlǝr ⱨoⱪuⱪ tutsa puⱪra nalǝ-pǝryad kɵtürǝr.■ Pǝnd. 11:10; 28:12,28
3 Danaliⱪni sɵygǝn oƣul atisini hux ⱪilar;
Biraⱪ paⱨixilǝrgǝ ⱨǝmraⱨ bolƣan uning mal-mülkini buzup-qaqar.■ Pǝnd. 10:1; 15:20; 28:7; Luⱪa 15:13
4 Padixaⱨ adalǝt bilǝn yurtini tinq ⱪilar;
Biraⱪ baj-seliⱪ salƣan bolsa, uni wǝyran ⱪilar.□ «Biraⱪ baj-seliⱪ salƣan bolsa,...» — yaki «biraⱪ parihor bolsa,..».
5 Ɵz yeⱪiniƣa huxamǝt ⱪilƣan kixi,
Uning putliriƣa tor tǝyyarlap ⱪoyƣandur.
6 Rǝzil adǝmning gunaⱨi ɵzigǝ ⱪapⱪan yasap ⱪurar;
Biraⱪ ⱨǝⱪⱪaniy kixi nahxilar bilǝn xadlinar.
7 Ⱨǝⱪⱪaniy kixi miskinning dǝwasiƣa kɵngül bɵlür;
Biraⱪ yamanlar bolsa bu ixni qüxǝnmǝs.■ Ayup 29:16
8 Ⱨakawur kixilǝr xǝⱨǝrni ⱪutritip dawalƣutar;
Biraⱪ aⱪilanilǝr aqqiⱪ ƣǝzǝplǝrni yandurar.
9 Dana kixi ǝhmǝⱪ bilǝn dǝwalaxsa,
Əhmǝⱪ ⱨürpiyidu yaki külidu, nǝtijisi ⱨaman tinqliⱪ bolmas.
10 Ⱪanhorlar pak-diyanǝtliklǝrgǝ nǝprǝtlinǝr;
Duruslarning jenini bolsa, ular ⱪǝstlǝr.□ «Duruslarning jenini bolsa, ular ⱪǝstlǝr» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «biraⱪ duruslar ularning jenidin hǝwǝr alar».
11 Əhmǝⱪ ⱨǝrdaim iqidiki ⱨǝmmini axkara ⱪilar;
Biraⱪ dana ɵzini besiwalar.■ Pǝnd. 14:33
12 Ⱨɵkümdar yalƣan sɵzlǝrgǝ ⱪulaⱪ salsa,
Uning barliⱪ hizmǝtkarliri yaman ɵgǝnmǝy ⱪalmas.
13 Gaday bilǝn uni ǝzgüqi kixi bir zeminda yaxar;
Ⱨǝr ikkisining kɵzini nurlandurƣuqi Pǝrwǝrdigardur.□ «Gaday bilǝn uni ǝzgüqi kixi bir zeminda yaxar» — ibraniy tilida: «gaday bilǝn uni ǝzgüqi kixi bir-birigǝ yoluⱪar».  ■ Pǝnd. 22:2
14 Yoⱪsullarni diyanǝt bilǝn soriƣan padixaⱨning bolsa,
Tǝhti mǝnggügǝ mǝⱨkǝm turar.■ Pǝnd. 20:28; 25:5
15 Tayaⱪ bilǝn tǝnbiⱨ-nǝsiⱨǝt balilarƣa danaliⱪ yǝtküzǝr;
Biraⱪ ɵz mǝyligǝ ⱪoyup berilgǝn bala anisini hijalǝtkǝ ⱪaldurar.■ Pǝnd. 10:1; 13:24; 17:21,25; 22:15; 23:13
16 Yamanlar güllinip kǝtsǝ, naⱨǝⱪlik kɵpiyǝr;
Lekin ⱨǝⱪⱪaniylar ularning yiⱪilƣinini kɵrǝr.■ Zǝb. 37:36; 58:10-11; 91:8
17 Oƣlungni tǝrbiyǝlisǝng, u seni aram tapⱪuzar;
U kɵnglüngni sɵyündürǝr.■ Pǝnd. 13:24; 22:15; 23:13,14
18  Pǝrwǝrdigarning wǝⱨiysi bolmiƣan ǝlning puⱪraliri yoldin qiⱪip baxpanaⱨsiz ⱪalar;
Lekin Tǝwrat-ⱪanuniƣa ǝmǝl ⱪilidiƣan kixi bǝhtliktur.□ «yoldin qiⱪip baxpanaⱨsiz ⱪalar» — bu ibarǝ ibraniy tilida ikki bisliⱪ bir sɵz bilǝnla ipadilǝngǝn.
19 Ⱪulni sɵz bilǝnla tüzǝtkili bolmas;
U sɵzüngni qüxǝngǝn bolsimu, etibar ⱪilmas.
20 Aƣzini basalmaydiƣan kixini kɵrgǝnmu?
Uningdin ümid kütkǝndin, ǝhmǝⱪtin ümid kütüx ǝwzǝldur.■ Pǝnd. 26:12
21 Kimki ɵz ⱪulini kiqikidin tartip ɵz mǝyligǝ ⱪoyup bǝrsǝ,
Künlǝrning biridǝ uning bexiƣa qiⱪar.□ «Künlǝrning biridǝ uning bexiƣa qiⱪar» — baxⱪa birhil tǝrjimisi «Ahirda u (ⱪul) ɵzigǝ pǝrzǝnttǝk bolup qiⱪar».
22 Terikkǝk kixi jedǝl-majira ⱪozƣap turar;
Asan aqqiⱪlinidiƣan kixining gunaⱨliri kɵptur.■ Pǝnd. 15:18; 26:21
23 Mǝƣrurluⱪ kixini pǝs ⱪilar,
Biraⱪ kǝmtǝrlik kixini ⱨɵrmǝtkǝ erixtürǝr.■ Ayup 22:29; Pǝnd. 15:33; 18:12; Yǝx. 66:2; Mat. 23:12; Luⱪa 14:11; 18:14; Yaⱪ. 4:6,10; 1Pet. 5:5
24 Oƣri bilǝn xerik bolƣan kixi ɵz jeniƣa düxmǝndur;
U soraⱪqining guwaⱨ berixkǝ agaⱨlanduruxini anglisimu, lekin rast gǝp ⱪilixⱪa petinalmas.□ «...rast gǝp ⱪilixⱪa petinalmas» — «Law.» 5:1ni kɵrüng.  ■ Law. 5:1
25 Insan balisidin ⱪorⱪux adǝmni tuzaⱪⱪa qüxüridu;
Biraⱪ kimki Pǝrwǝrdigarƣa tayanƣan bolsa, u bihǝtǝr kɵtürülǝr.□ «bihǝtǝr kɵtürülǝr» — ibraniy tilida bir sɵz bilǝnla ipadilinidu.
26 Kɵp kixilǝr ⱨɵkümdardin iltipat izdǝp yürǝr;
Biraⱪ adǝmning ⱨǝⱪ-rizⱪi pǝⱪǝt Pǝrwǝrdigarningla ⱪolididur.■ Pǝnd. 19:6
27 Naⱨǝⱪlǝr ⱨǝⱪⱪaniylarƣa yirginqliktur;
Durus yolda mangƣan kixilǝr yamanlarƣa yirginqliktur.
 
 

■29:2 Pǝnd. 11:10; 28:12,28

■29:3 Pǝnd. 10:1; 15:20; 28:7; Luⱪa 15:13

□29:4 «Biraⱪ baj-seliⱪ salƣan bolsa,...» — yaki «biraⱪ parihor bolsa,..».

■29:7 Ayup 29:16

□29:10 «Duruslarning jenini bolsa, ular ⱪǝstlǝr» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «biraⱪ duruslar ularning jenidin hǝwǝr alar».

■29:11 Pǝnd. 14:33

□29:13 «Gaday bilǝn uni ǝzgüqi kixi bir zeminda yaxar» — ibraniy tilida: «gaday bilǝn uni ǝzgüqi kixi bir-birigǝ yoluⱪar».

■29:13 Pǝnd. 22:2

■29:14 Pǝnd. 20:28; 25:5

■29:15 Pǝnd. 10:1; 13:24; 17:21,25; 22:15; 23:13

■29:16 Zǝb. 37:36; 58:10-11; 91:8

■29:17 Pǝnd. 13:24; 22:15; 23:13,14

□29:18 «yoldin qiⱪip baxpanaⱨsiz ⱪalar» — bu ibarǝ ibraniy tilida ikki bisliⱪ bir sɵz bilǝnla ipadilǝngǝn.

■29:20 Pǝnd. 26:12

□29:21 «Künlǝrning biridǝ uning bexiƣa qiⱪar» — baxⱪa birhil tǝrjimisi «Ahirda u (ⱪul) ɵzigǝ pǝrzǝnttǝk bolup qiⱪar».

■29:22 Pǝnd. 15:18; 26:21

■29:23 Ayup 22:29; Pǝnd. 15:33; 18:12; Yǝx. 66:2; Mat. 23:12; Luⱪa 14:11; 18:14; Yaⱪ. 4:6,10; 1Pet. 5:5

□29:24 «...rast gǝp ⱪilixⱪa petinalmas» — «Law.» 5:1ni kɵrüng.

■29:24 Law. 5:1

□29:25 «bihǝtǝr kɵtürülǝr» — ibraniy tilida bir sɵz bilǝnla ipadilinidu.

■29:26 Pǝnd. 19:6