16
1Kɵngüldiki niyǝtlǝr insanƣa tǝwǝdur;
Biraⱪ tilning jawabi Pǝrwǝrdigarning ilkididur.
2Insan ɵzining ⱨǝmmǝ ⱪilƣan ixini pak dǝp bilǝr;
Lekin ⱪǝlbdiki niyǝtlǝrni Pǝrwǝrdigar taraziƣa selip tartip kɵrǝr.
3Niyǝt ⱪilƣan ixliringni Pǝrwǝrdigarƣa tapxurƣin,
Xundaⱪ ⱪilƣanda pilanliring pixip qiⱪar.
4Pǝrwǝrdigar barliⱪ mǝwjudiyǝtning ⱨǝrbirini mǝlum mǝⱪsǝt bilǝn apiridǝ ⱪilƣan;
Ⱨǝtta yamanlarnimu balayi’apǝt küni üqün yaratⱪandur.
5Tǝkǝbburluⱪⱪa tolƣan kɵngüllǝrning ⱨǝrbiri Pǝrwǝrdigarƣa yirginqliktur;
Ⱪol tutuxup birlǝxsimu, jazasiz ⱪalmas.
6Muⱨǝbbǝt-xǝpⱪǝt wǝ ⱨǝⱪiⱪǝt bilǝn gunaⱨlar kafarǝt ⱪilinip yepilar;
Pǝrwǝrdigardin ǝyminix adǝmlǝrni yamanliⱪtin haliy ⱪilar.
7Adǝmning ixliri Pǝrwǝrdigarni hursǝn ⱪilsa,
U ⱨǝtta düxmǝnlirinimu uning bilǝn inaⱪlaxturar.
8Ⱨalal alƣan az,
Ⱨaram alƣan kɵptin ǝwzǝldur.
9Insan kɵnglidǝ ɵz yolini tohtitar;
Əmma ⱪǝdǝmlirini toƣrilaydiƣan Pǝrwǝrdigardur.
10Ⱨǝtta padixaⱨning lǝwlirigǝ ⱪaritip ǝpsun oⱪulsimu,
Uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝs.
11Adil taraza-mizanlar Pǝrwǝrdigarƣa hastur;
Taraza taxlirining ⱨǝmmisini U yasiƣandur.
12Padixaⱨ rǝzillik ⱪilsa yirginqliktur,
Qünki tǝht ⱨǝⱪⱪaniyǝt bilǝnla mǝⱨkǝm turar.
13Ⱨǝⱪⱪaniy sɵzligǝn lǝwlǝr padixaⱨlarning hursǝnlikidur;
Ular durus sɵzligüqilǝrni yahxi kɵrǝr.
14Padixaⱨning ⱪǝⱨri goya ɵlümning ǝlqisidur;
Biraⱪ dana kixi uning ƣǝzipini tinqlandurar.
15Padixaⱨning qirayining nuri kixigǝ jan kirgüzǝr;
Uning xǝpⱪiti waⱪtida yaƣⱪan «keyinki yamƣur»dur.
16Danaliⱪ elix altun elixtin nǝⱪǝdǝr ǝwzǝldur;
Yorutuluxni tallax kümüxni tallaxtin xunqǝ üstündur!
17Durus adǝmning egiz kɵtürülgǝn yoli yamanliⱪtin ayrilixtur;
Ɵz yoliƣa eⱨtiyat ⱪilƣan kixi jenini saⱪlap ⱪalar.
18Mǝƣrurluⱪ ⱨalak boluxtin awwal kelǝr,
Tǝkǝbburluⱪ yiⱪilixtin awwal kelǝr.
19Kǝmtǝr bolup miskinlǝr bilǝn bardi-kǝldidǝ bolux,
Tǝkǝbburlar bilǝn ⱨaram mal bɵlüxkǝndin ǝwzǝldur.
20Kimki ixni pǝm-parasǝt bilǝn ⱪilsa payda tapar;
Pǝrwǝrdigarƣa tayanƣan bolsa, bǝht-saadǝt kɵrǝr.
21Kɵngli dana kixi sǝgǝk atilar;
Yeⱪimliⱪ sɵzlǝr adǝmlǝrning bilimini axurar.
22Pǝm-parasǝt ɵzigǝ igǝ bolƣanlarƣa ⱨayatliⱪning buliⱪidur;
Əⱪilsizlǝrgǝ tǝlim bǝrmǝkning ɵzi ǝⱪilsizliktur.
23Aⱪilanǝ kixining ⱪǝlbi aƣzidin ǝⱪil qiⱪirar;
Uning lǝwzigǝ bilimni ziyadǝ ⱪilar.
24Yeⱪimliⱪ sɵzlǝr goya ⱨǝsǝldur;
Kɵngüllǝrni hux ⱪilip tǝngǝ dawadur.
25Adǝm balisiƣa toƣridǝk kɵrünidiƣan bir yol bar,
Lekin aⱪiwiti ⱨalakǝtkǝ baridiƣan yollardur.
26Ixligüqining ixtiyi uni ixⱪa salar;
Uning ⱪarni uningƣa ⱨǝydǝkqilik ⱪilar.
27Muttǝⱨǝm kixi yaman gǝpni kolap yürǝr;
Uning lǝwliri lawuldap turƣan otⱪa ohxar.
28Əgri adǝm jedǝl-majira tuƣdurƣuqidur;
Ƣǝywǝtqi yeⱪin dostlarni ayriwetǝr.
29Zorawan kixi yeⱪin adimini azdurar;
Uni yaman yolƣa baxlap kirǝr.
30Kɵzini yumuwalƣan kixi yaman niyǝtni oylar;
Lewini qixligǝn kixi yamanliⱪⱪa tǝyyardur.
31Ⱨǝⱪⱪaniyǝt yolida aⱪarƣan qaq,
Adǝmning xɵⱨrǝt tajidur.
32Asan aqqiⱪlimaydiƣan kixi palwandin ǝwzǝldur;
Ɵzini tutuwalƣan xǝⱨǝr alƣandinmu üstündur.
33Qǝk etǝkkǝ taxlanƣini bilǝn,
Lekin nǝtijisi pütünlǝy Pǝrwǝrdigardindur.
Notes
■16:1
Pǝnd. 16:1; 19:21; 20:24; Yǝr. 10:23
□16:2
«ⱪǝlbdiki niyǝtlǝr» — ibraniy tilida «(adǝmlǝrning) roⱨliri» deyilidu.
■16:2
Pǝnd. 21:2
■16:3
Zǝb. 37:5; 55:22; Mat. 6:25; Luⱪa 12:22; 1Pet. 5:7
■16:4
Ayup 21:30
□16:5
«ⱪol tutuxup birlǝxsimu,...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «xubⱨisizki,...».
■16:5
Pǝnd. 6:17; 8:13; 11:21
□16:6
«...gunaⱨlar kafarǝt ⱪilinip yepilar» — Tǝwrat dǝwridǝ, gunaⱨlar ⱪurbanliⱪlar arⱪiliⱪ «yepilip kǝqürüm ⱪilindi» (yǝni, «kafarǝt ⱪilindi»). Injil dǝwrigǝ kǝlgǝndila, gunaⱨlar «elip taxlandi» (mǝsilǝn, «Yuⱨ.» 1:29).
■16:8
Zǝb. 37:16; Pǝnd. 15:16
□16:10
«Ⱨǝtta padixaⱨning lǝwlirigǝ ⱪaritip ǝpsun oⱪulsimu, uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝs» — yǝnǝ ikki hil tǝrjimisi bar: (1) «Padixaⱨning lǝwliridǝ Pǝrwǝrdigarning wǝⱨiyi bolsa, uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝs»; (2) «Padixaⱨning lǝwliri wǝⱨiygǝ ⱪarap sɵzlǝydu; uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝsliki kerǝk».
■16:11
Law. 19:36; Ⱪan. 25:13-16; Pǝnd. 11:1; 20:10, 23
■16:14
Pǝnd. 19:12; 20:2
□16:15
«Uning (padixaⱨning) xǝpⱪiti waⱪtida yaƣⱪan «keyinki yamƣur»dur» — ibraniy tilida: «Uning (padixaⱨning) xǝpⱪiti «keyinki yamƣurlar»ni ǝpkǝlgǝn buluttur». «Keyinki yamƣurlar» Israilda 3-ayda yeƣip, ǝtiyazliⱪ ziraǝtlǝrni pixuruxtǝk ⱨalⱪiliⱪ rolni oynaydu. Xunga ⱨǝrbir deⱨⱪan «keyinki yamƣur»ƣa tǝxnadur, ular uni bǝk ⱪǝdirlǝydu.
■16:15
Pǝnd. 19:12
■16:16
Ayup 28:15; Zǝb. 19:10; 119:72; Pǝnd. 3:14,15; 8:11,19
■16:18
Pǝnd. 11:2; 17:19
□16:20
«Kimki ixni pǝm-parasǝt bilǝn ⱪilsa payda tapar» — yaki «nǝsiⱨǝt sɵzigǝ kɵngül ⱪoyƣan payda tapar».
■16:20
Zǝb. 2:12; 34:8-9; 125:1; Yǝx. 30:18; Yǝr. 17:7
■16:22
Pǝnd. 13:14
■16:25
Pǝnd. 14:12
□16:26
«Uning ⱪarni uningƣa ⱨǝydǝkqilik ⱪilar» — ibraniy tilida «Uning aƣzi uningƣa ⱨǝydǝkqilik ⱪilar».
□16:27
«Muttǝⱨǝm kixi» — ibraniy tilida «Belialning oƣli» deyilidu. «Belial»ning mǝnisi «ǝrzimǝs» degǝnlik bolup, bǝlkim Iblisni kɵrsitidu.
■16:27
Pǝnd. 12:18
■16:28
Pǝnd. 15:18; 26:21; 29:22
□16:29
«Uni yaman yolƣa baxlap kirǝr» — ibraniy tilida «Uni yahxi ǝmǝs bir yolƣa baxlap kirǝr».
□16:30
«Kɵzini yumuwalƣan kixi» — yaki «kɵz ⱪisⱪuqi kixi», «kɵzini qimildatⱪuqi adǝm».
■16:30
Pǝnd. 6:13,14
□16:31
«Ⱨǝⱪⱪaniyǝt yolida aⱪarƣan qaq, adǝmning xɵⱨrǝt tajidur» — ayǝtning baxⱪa birhil tǝrjimisi: «Aⱪ qaq bolsa adǝmning xɵⱨrǝt tajidur; u ⱨǝⱪⱪaniyǝt yolida pǝyda bolidu».
□16:32
«Ɵzini tutuwalƣan» — ibraniy tilida: «Ɵz roⱨini idarǝ ⱪilidiƣan» degǝn sɵzlǝr bilǝn ipadilinidu.
Pǝnd. 16:1; 19:21; 20:24; Yǝr. 10:23
«ⱪǝlbdiki niyǝtlǝr» — ibraniy tilida «(adǝmlǝrning) roⱨliri» deyilidu.
Pǝnd. 21:2
Zǝb. 37:5; 55:22; Mat. 6:25; Luⱪa 12:22; 1Pet. 5:7
Ayup 21:30
«ⱪol tutuxup birlǝxsimu,...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «xubⱨisizki,...».
Pǝnd. 6:17; 8:13; 11:21
«...gunaⱨlar kafarǝt ⱪilinip yepilar» — Tǝwrat dǝwridǝ, gunaⱨlar ⱪurbanliⱪlar arⱪiliⱪ «yepilip kǝqürüm ⱪilindi» (yǝni, «kafarǝt ⱪilindi»). Injil dǝwrigǝ kǝlgǝndila, gunaⱨlar «elip taxlandi» (mǝsilǝn, «Yuⱨ.» 1:29).
Zǝb. 37:16; Pǝnd. 15:16
«Ⱨǝtta padixaⱨning lǝwlirigǝ ⱪaritip ǝpsun oⱪulsimu, uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝs» — yǝnǝ ikki hil tǝrjimisi bar: (1) «Padixaⱨning lǝwliridǝ Pǝrwǝrdigarning wǝⱨiyi bolsa, uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝs»; (2) «Padixaⱨning lǝwliri wǝⱨiygǝ ⱪarap sɵzlǝydu; uning aƣzi toƣra ⱨɵkümdin qǝtnimǝsliki kerǝk».
Law. 19:36; Ⱪan. 25:13-16; Pǝnd. 11:1; 20:10, 23
Pǝnd. 19:12; 20:2
«Uning (padixaⱨning) xǝpⱪiti waⱪtida yaƣⱪan «keyinki yamƣur»dur» — ibraniy tilida: «Uning (padixaⱨning) xǝpⱪiti «keyinki yamƣurlar»ni ǝpkǝlgǝn buluttur». «Keyinki yamƣurlar» Israilda 3-ayda yeƣip, ǝtiyazliⱪ ziraǝtlǝrni pixuruxtǝk ⱨalⱪiliⱪ rolni oynaydu. Xunga ⱨǝrbir deⱨⱪan «keyinki yamƣur»ƣa tǝxnadur, ular uni bǝk ⱪǝdirlǝydu.
Pǝnd. 19:12
Ayup 28:15; Zǝb. 19:10; 119:72; Pǝnd. 3:14,15; 8:11,19
Pǝnd. 11:2; 17:19
«Kimki ixni pǝm-parasǝt bilǝn ⱪilsa payda tapar» — yaki «nǝsiⱨǝt sɵzigǝ kɵngül ⱪoyƣan payda tapar».
Zǝb. 2:12; 34:8-9; 125:1; Yǝx. 30:18; Yǝr. 17:7
Pǝnd. 13:14
Pǝnd. 14:12
«Uning ⱪarni uningƣa ⱨǝydǝkqilik ⱪilar» — ibraniy tilida «Uning aƣzi uningƣa ⱨǝydǝkqilik ⱪilar».
«Muttǝⱨǝm kixi» — ibraniy tilida «Belialning oƣli» deyilidu. «Belial»ning mǝnisi «ǝrzimǝs» degǝnlik bolup, bǝlkim Iblisni kɵrsitidu.
Pǝnd. 12:18
Pǝnd. 15:18; 26:21; 29:22
«Uni yaman yolƣa baxlap kirǝr» — ibraniy tilida «Uni yahxi ǝmǝs bir yolƣa baxlap kirǝr».
«Kɵzini yumuwalƣan kixi» — yaki «kɵz ⱪisⱪuqi kixi», «kɵzini qimildatⱪuqi adǝm».
Pǝnd. 6:13,14
«Ⱨǝⱪⱪaniyǝt yolida aⱪarƣan qaq, adǝmning xɵⱨrǝt tajidur» — ayǝtning baxⱪa birhil tǝrjimisi: «Aⱪ qaq bolsa adǝmning xɵⱨrǝt tajidur; u ⱨǝⱪⱪaniyǝt yolida pǝyda bolidu».
«Ɵzini tutuwalƣan» — ibraniy tilida: «Ɵz roⱨini idarǝ ⱪilidiƣan» degǝn sɵzlǝr bilǝn ipadilinidu.